Overnight Express
Bette: Na enig oponthoud is het dan eindelijk zover:
op donderdagavond 21 juni 2001 zitten we met z'n vijven in de Overnight-Express
richting Milaan: Marco, Cocky, Elles, Guy en Bette. Het huis blijft in
vertrouwde handen achter: Agaath, Rolf, Malinda, Johan, Nader en Shahjan
houden de wacht. Na een nacht van slaapverwekkend geschud en geschommel
komen we om acht uur 's morgens in Milaan aan. We pakken de eerste (de
beste?) boemel richting Assisi en na diverse keren overstappen zien we
ons reisdoel opdoemen.
Assisi
Bepakt en bezakt arriveren we om een uur of vijf op het plein bij
de benedenkerk en bezoeken de tombe, waarin Franciscus temidden van vier
van zijn broeders én broeder zuster Jacoba begraven ligt. Een bijzonder
moment. Na deze eerste korte begroeting wandelen we dwars door de stad
en via een ambachtelijke 'Alimentari' richting camping Fonte Maggio.
De eerste vijf dagen van ons verblijf in Italië staan helemaal in het teken
van Franciscus en Assisi. We bekijken uitgebreid de bovenkerk, met de
fresco's van Giotto (grotendeels gerestaureerd sinds de aardbeving van
drie jaar geleden), de benedenkerk met de tombe, de kerk van Clara (nog
in restauratie), één van de drie geboortehuizen van Franciscus (zoals
er in Bethlehem, partnergemeente van Assisi, drie geboortekerken zijn),
een traditionele processie met aansluitend feest, de Carceri (een kluizenarij
in de heuvels boven de stad), San Damiano, La Verna (per touringcar),
Rivo Torto en tenslotte Portiuncula, een van de drie kleine kerkjes die
Franciscus restaureerde en dat nu overkoepeld wordt door de majestueuze
dom van Santa Maria Dell' Angelli. Tijdens de siësta zaten we in de schaduw,
dronken liters water en aten zoutloos Umbrisch brood met pesto en olijven.
We vierden Cocky's verjaardag op een prachtig panorama-terras en onder
het motto 'alles uit een pot' lieten we onze bordjes rondgaan en snoepten
van elkaars gerechten.
Bijzondere ervaringen op bijzondere plekken
Cocky: Elk bezoek aan een plek is voorbereid door één van ons en
aan de hand van de reisgids van Gerard Pieter Freeman luisteren we naar
elkaars inleiding. Vervolgens gaan we ieder op onszelf contact maken met
de plek en spreken we tijd en plaats af om uit te wisselen en weer verder
te trekken. De plekken zijn: San Francesco, Santo Stefano, San Pietro-plein,
Santa Chiara, SanDamiano, Carceri, La Verna, San Rufino. Maria degli Angeli
en Rivo Torto.
Een aantal ervaringen:
- Het zijn bijzondere plekken om er een lange tijd alleen te zijn en te
mediteren.en tegelijkertijd zijn ze bijzonder omdat ze al eeuwen door
miljoenen mensen bezocht worden en je er nooit alleen kunt zijn.- Het
zijn vaak de natuurplekken waar we ons het meeste kunnen verbinden met
het leven van
Franciscus, bijvoorbeeld de berg en de Speco in La Verna, de grotten van
de Eremo delle Carceri en het kerkje van Portiuncula.
We nemen er ruim de tijd om te zitten, te bidden, te voelen en de plekken
goed op ons in te laten werken.
De kloosters San Damiano en de Carceri laten een onvergetelijke indruk
achter. De eenvoud van het leven van de Franciscanen in die eerste jaren
is er nog goed te voelen en te zien. De slaapplaats, de bidplek, de eetzaal
en de prachtige kapel, waar het kruis met Franciscus "sprak".
- Het is veel oude traditie, musea, winkeltjes met kitsch. Is Assisi alleen
het in stand houden
van de traditie en de kunstschatten? (Op zich ook belangrijk, vinden wij).
Toch missen we een nieuwe beweging; waar is de ontmoeting, waar is zoiets
als het Taizé, waar is de spiritualiteit van nu?
Naar Spoleto
Bette: Na zes nachten Assisi braken we onze tenten op en treinden naar Spoleto,
een eind verderop in het dal. We hoopten van hieruit nog wat franciscaanse
plekken rond Riëti aan te kunnen doen, maar dat viel tegen. Voor een bezoek
van anderhalf uur aan Greccio, zo'n veertig kilometer verderop, waren
we twee maal vijf uur onderweg! Maar Spoleto zelf had gelukkig ook veel
moois te bieden.
Cocky: De tekst van het briefje aan broeder Leo luidt: " Broeder Leo, je
broeder Franciscus wenst je heil en vrede. Zo zeg ik je, mijn zoon, als
moeder: alle woorden die wij onderweg gezegd hebben vat ik in dit korte
woord als raad samen - en je moet niet later naar mij toekomen om raad,
want dit raad ik je: als je vindt dat je op een of andere manier beter
de Heer God kunt behagen en zijn voetspoor en armoede kunt volgen, doe
dat dan met de zegen van de Heer God en onder gehoorzaamheid aan mij.
En als je het weer nodig hebt voor jou bemoediging en je wilt naar mij
toe komen, kom dan".
Op zondag gaan we gevijven naar de kerkdienst in de Duomo. Het is een ouderwetse
eucharistieviering en het voelt heel apart om deze bij te wonen in het
bijzijn van twee protestanten en iemand die niet-gelovig opgevoed is.
Ik geniet van de voor mij bekende rituelen, maar ik zit er ook een beetje
als buitenstaander met andermens ogen naar te kijken en voel me er enigszins
verlegen mee. Het doet me ook denken aan het "energie voelen",
waar ik ook iets mee heb, maar waar ik ook heel verlegen mee ben.
In een Benedictijnse kerk, aan de rand van Spoleto, bezoeken we een prachtig
crypte met heel bijzondere fresco's: drie Maria's met kind temidden van
jonge martelaren en een fantastische beschermengel, waar je helemaal in
kon verdwijnen. Waarschijnlijk versterkt door de bogen, waarin ze geschilderd
waren.
Kluizenaarsberg
Monteluco is een kluizenaarsberg ten noorden van Spoleto. Het minderbroedersklooster
San Francesco is goed behouden gebleven en geeft een beeld van het franciscaanse
leven in 1370. Er is een gang met zeven cellen, waarin tot in begin 1900
nog broeders woonden. Ook is er nog een bidplek van Franciscus met fresco's
te zien.
Links van het klooster zijn rotsen, grotten en veel bijzondere steeneiken,
waarvan de wortels hoog boven de grond groeiden. We blijven lange tijd
bij de bomen en de grotten en stellen ons voor hoe het is om een lange
tijd te vasten en te bidden in die uiterst kleine en vochtige grotten.
We maken nog een prachtige bergtocht tot aan het gehucht Patrico en kijken
uit over het dal van Spoleto.
Greccio: armoede en eenvoud
Greccio is een kluizenarij in het Rieti-dal. Eën van de oudste plekken van
Franciscus en zijn broeders die bewaard zijn, een indrukwekkend getuigenis
van hun armoede en eenvoud. De kapel van de kribbe is een grot met 2 fresco's,
rechts het kerstfeest in Greccio en links geeft Maria Jezus de borst.
We bekijken de keuken, de slaapzaal en de cel van Franciscus, waar hij
bad en op de naakte rots sliep. Als we doorlopen komen we in kapel en
kerk van Bonaventura, waar we weer een lange tijd blijven. In het oratorium
van Franciscus hangt een schilderij van de wenende Franciscus.
In de nieuwe kerk zijn verschillende kerststallen van de wereld te bezichtigen.
De kluizenarij is vooral bekend door het verhaal over Franciscus die hier
met kerst voor een kribbe liet zorgen.
Poggio Bustone, la Foresta en Fonte Colombo houden we nog tegoed voor
een volgende tocht. Ze zijn te slecht bereikbaar met openbaar vervoer
en er is geen camping in de buurt.
Bette: Op de één na laatste dag ontdekten we tot onze schrik dat
we nog maar drie keer zo'n heerlijk Italiaans ijsje hadden gegeten en
dat we dus nog lang niet alle smaken hadden geproefd die er bestonden.
Vlug installeerden we ons op een bankje en namen er ieder twee!
Met een pizza op het terras van de camping en een rondje ervaringen en indrukken
sluiten we ons verblijf in Spoleto af.
Bette
Westera en Cocky van Leeuwen
>> Meer over Franciscus
>> Meer over Assisi
(italiaans)
Guy Dilweg; 25 november 2001 / juli 2004; herzien 11 februari 2007. |
De basiliek gezien vanaf het hooggelegen fort, de rocca. |
