Franciscus van Assisi (1182-1226)

Franciscus met melaatse.

"Franciscus, waarom loopt iedereen achter jou aan?
Hoe komt dat toch? Je bent niet groot van stuk; je bent niet mooi en je bent niet geleerd.
Toch loopt heel de wereld achter je aan.
Hoe krijg je dat voor elkaar?....."

Dat vraagt Broeder Masseo,
een van de eerste mannen die met Franciscus meetrekt.
Op zwerftocht door Italië, in de dertiende eeuw.
Dat vragen mensen van vandaag!
Waarom voelen zoveel mensen zich aangetrokken
door die kleine arme man uit Assisi? Tot zelfs de paus!
Wat heeft hij waardoor bij zoveel mensen een tere snaar wordt geraakt?
We gaan op zoek naar een antwoord.

Als de naam Franciscus valt,
denken veel mensen meteen aan de natuur en het milieu.
Ze weten dat Franciscus
een bijzondere verhouding heeft tot alles wat leeft.
Dat hij spreekt met vogels, de wilde wolf tam maakt.
Dat hij de zon en de maan zijn broer en zus weet.
Dat hij zingt met alles wat leeft en de Schepper dankt.
Dat raakt ons.

Het is een grote behoefte in onze tijd
om op een andere,
meer verbonden manier om te gaan met de natuur.
Om alles wat leeft
in zijn eigen waarde te gaan zien.

Maar er is heel wat gebeurd
vóór de vogels naar hem bleven luisteren.
Hij heeft heel wat doorgemaakt
vóór de wolf zich aan zijn voeten legde.
Franciscus heeft eerst zelf moeten leren luisteren.
Hij heeft eerst zichzelf moeten temmen.

Van het paard afkomen....

Franciscus is nog maar net twintig jaar
als hij zijn grote avontuur begint.
Hij wil het helemaal gaan maken.
Maar keer op keer stoot hij zijn neus.
Nee, hij is niet in de wieg gelegd
om het rijkeluiszoontje uit te hangen.
En dat had goed gekund.
Zijn vader had geld,
was een succesvol lakenkoopman.
Het is niet zijn bestemming
om roem te verwerven op het slagveld,
hoewel hij probeerde ridder te worden
door dapper mee te doen
in een plaatselijke oorlog.
Nee,
hij moet van zijn paard afkomen,
met beide voeten op de grond.
Dán kan hij God ontmoeten
als hij een melaatse omhelst.
Stap voor stap
wordt hij door het leven gekneed
tot hij rijp is om te verstaan wat hij wel moet doen.
 
Hij leidt dan al het leven
van een religieuze zwerver.
Hij heeft gebroken met zijn familie
en wil alleen nog maar leven
voor wat voor hem het allerbelangrijkste is.
En voor Franciscus is dat God.
Maar hoe doe je dat: leven voor God?

Dat is het helemaal!

Het is het vroege voorjaar van 1209.
Zijn zoektocht duurt nu al vijf jaar.
Een paar vrienden zijn met hem mee gaan doen.
Zij wonen een viering bij in een kerkje.
De lezing uit het Evangelie
vertelt hoe Jezus zijn leerlingen erop uit stuurt.
Zij moeten de hele wereld
de liefde van God gaan vertellen.
En dan zegt Jezus:
"Je hebt alles wat je bent
en wat je hebt voor niets ontvangen,
je moet het ook voor niets weggeven.
Weersta de neiging om je portemonnee te vullen.
En wees tevreden met één rugzak, met één stel kleren.
Doe geen schoenen aan je voeten
en neem geen stok mee om op te steunen.
Vertrouw erop dat de mensen voor je zorgen.
Als boodschapper van het Evangelie ben je dat waard."
 
Deze woorden raken Franciscus in het hart.
Precies,
dit is het wat hij zoekt:
leven vanuit de liefde van God.
Maar dan ook helemaal! Zonder bezit.
Want als je in de dingen een houvast zoekt,
raak je je houvast in God kwijt.

Liefde met liefde beantwoorden

Franciscus vindt zijn levensdoel
in een radicale keuze voor het leven zonder bezit.
Hij houdt daarbij steeds Jezus voor ogen.
Is de grote roemrijke God,
de Schepper van hemel en aarde,
niet klein en arm geworden in Jezus?
Hij is zielsveel gaan houden van Jezus.
Steeds weer overdenkt hij het leven van Jezus.
Door Jezus te leren kennen leer je God kennen.
Hij roept de mensen op
om de liefde van God met liefde te beantwoorden.
Steeds weer voelt hij in hart en ziel na
wat Jezus voor de mensen gedaan en geleden heeft.
 
Hij preekt voor de mensen over de liefde van God
en spoort hen aan:
"Alles is gave van God,
deel wat je hebt met de armen,
sluit je niet op in je bezit.
Het is allemaal gave,
het is allemaal genade.
Geef het terug aan God,
geef het terug aan Zijn armen".

En hij noemt de mannen die zich bij hem aansluiten:
minderbroeders,
broeders van alle schepselen en minderen,
want ze hebben niets in hun bezit!

Clara, de eerste vrouw

Ook vrouwen willen meedoen met zijn evangelisch leven.
Clara is de eerste.
Zij en Franciscus hebben een bijzondere liefde voor elkaar.
Clara wordt zijn radicaalste volgeling.
Van haar kant heeft zij Franciscus het meest geholpen
om zijn diepste verlangens te verhelderen en te verdiepen.

Ruimte maken voor God ...

Franciscus leeft en preekt en bidt.
En door zijn radicale armoede
kon hij steeds meer ruimte maken voor God.
Dat ging niet vanzelf.
Keer op keer steekt zijn ego weer de kop op
en wil hij zijn leven weer in eigen hand nemen.
Jaloers stelt hij vast dat andere schepselen
de Schepper veel beter dienen en danken
door helemaal te zijn die ze zijn.
Alleen wij mensen moeten dat heel moeizaam leren.
Steeds weer moet Franciscus leren
zich over te geven aan de Allerhoogste, aan God.
Maar hij gaat die weg, vastberaden.
Vaak zingend van blijdschap,
samen met zijn broeders.
Soms in eenzaamheid
met pijn en onzekerheid.
Franciscus heeft alles op willen ruimen
wat hem afhoudt van God.
En daarmee heeft hij ook alles opgeruimd
wat ons mensen scheidt van elkaar
en van de andere levende wezens.

Verzoend met al de schepselen

Franciscus collage.
Een bewonderaarster van Franciscus maakte deze eigentijdse collage.

Daarom kan het gebeuren
dat hij op een goede dag merkt
dat de vogels niet meer voor hem wegvliegen.
Dat zij naar hem luisteren,
zoals hij eerder naar hen had geluisterd
tijdens zijn zoektocht.
Zo kan het gebeuren
dat hij de wolf verzoent met de mensen,
omdat hij de wolf in zijn eigen hart heeft getemd.

Hij daalt zo diep af
in het geheim van het leven
dat hij de bron bereikt.
Daar ervaart hij de liefde
waaruit alles bestaat,
dat alles liefde is,
dat God en mens en schepping
niet van elkaar gescheiden zijn.

Daar, op die diepte
breekt een ongebroken wereld open.
Franciscus bezingt die wereld in een lied,
het Loflied van de Schepselen,
ook wel Zonnelied genoemd.
 
"Waarom, Franciscus, lopen de mensen je achterna?",
vraagt Broeder Masseo.
Dat zal ik je vertellen, zegt Franciscus.
Dat komt omdat de mensen zien
dat wat ik doe niet van mezelf komt.
Ik ben klein en dom en een groot zondaar.
Maar de mensen zien God in mij aan het werk.
En Hem lopen de mensen achterna!
 
Als Franciscus sterft,
ligt hij naakt op de aarde;
de leeuweriken zingen;
hij heeft duizenden volgelingen.

(tekst: Guy Dilweg ofm)

Top

De belangrijkste gebeurtenissen op een rijtje ...

1182 Franciscus wordt geboren in Assisi
1202 Hij trekt mee ten strijde tegen Perugia
1203 Franciscus wordt krijgsgevangen; zijn vader koopt hem vrij en lange tijd ligt hij ziek thuis.
1204 Een ontmoeting met een melaatse wordt van beslissend belang.
1209 Hij hoort het Evangelie van de uitzending van de apostelen en herkent hierin het levensprogramma waarnaar hij op zoek was.
1212 Clara volgt Franciscus.
1219 Franciscus gaat met een kruistocht mee, maar ongewapend. Zo bezoekt hij de sultan.
1220 Zo'n 5000 broeders aanvaarden de Leefregel van Franciscus.
1224 Op de berg La Verna ontvangt Franciscus de wondtekenen van Jezus
in zijn eigen lichaam (de "Stigmatisatie").
1226 Franciscus sterft vlakbij Assisi.
1227 Paus Gregorius IX verklaart Franciscus heilig.

Naar de Franciscus-site van Hans Sevenhoven.

Terug       Top

guy dilweg, november 2010