Home > Afscheid

Jacque Buysse mijmert over huis en tuin bij het

Jacque BuysseAfscheid van Stoutenburg

Jacque Buysse is jarenlang vrijwilliger in het Franciscaans Milieuproject. Hij doet graag de zwaardere klussen, of laat zich daar in ieder geval voor vragen. Goed gemutst en veel bereisd verrijkt hij ook onze koffiepauzes met zijn verhalen.

Jacque hielp ons met het leegruimen van het gebouw en dat zette hem aan tot het schrijven van de volgende blog.

Slecht geslapen

Slecht geslapen, vannacht. Bezig geweest met Stoutenburg, kasteel Stoutenburg. Het is wel geen kasteel, maar iedereen in de wijde omgeving kent het onder die naam. Het heeft ook de uitstraling van een kasteel. In het verre verleden woonden er Fransiscaner broeders en de laatste 25 jaar was het de thuisbasis van het "Franciscaans milieuproject". Niet lang meer, want eind deze maand moet alles "veegschoon" opgeleverd worden aan de eigenaar en moeten de 8 bewoners er uit zijn.
Haal maar eens een heel kasteel leeg! Gelukkig zijn er veel vrijwilligers die erbij helpen. Maar dan nog.
Boven zijn er tal van gastenkamertjes. Vroeger waren het cellen van de broeders, met daarin een bed, stoel en tafel en een kast om de pij op te hangen en het gebedenboek op te bergen. Intussen ook een wastafeltje, gordijnen en een bedlampje. Het moet er allemaal uit. De gaten in de muur moeten gevuld. Aan de gaatjes zie je de historie van de kamertjes: eerst alleen een klein spijkergaatje voor het kruis aan de muur, later boorgaten en pluggen voor de gordijnen en bedlampjes. Wat zou er allemaal gebeden, gemediteerd en gedacht zijn op deze minieme kamertjes?

Overal in het huis zie je de histoire

Overal in het huis zie je de historie. Zo ook in één van de vele kelders onder het gebouw, waar de stellingkasten verwijderd moesten worden. Ook die zaten er al jaren in en waren grotendeels opgebouwd uit gerecycled hout. Ooit heeft daar een broeder staan timmeren met vloerdelen, wandplanken en, als ik het goed inschat, de restanten van kerkbanken om daar stevige stellingkasten van te maken. Jarenlang hebben ze goede diensten bewezen. Nu is alles weg. Hoewel, "weg" is een relatief begrip.

Container vol overschot.
Een container vol met overschot van pakweg 65 jaar franciscaans leven in Stoutenburg
Spullen voor Vluchtelingen.
Gelukkig konden we ook veel spullen goed kwijt
aan Goede Doelen.

Veel is verdwenen in de grote afvalcontainer voor de deur, maar een groot deel van de inventaris vindt gelukkig nog een bestemming. Vóór de deur de afvalcontainer, maar bij vrijwel iedere andere uitgang een voertuig om een deel van de inboedel te redden. Een loodzware eiken tafel wordt door een man of zes met moeite naar een vrachtautootje gebracht en verdwijnt richting Amsterdam. Bij een andere deur wordt een koelkast ingeladen. En het kringloopcentrum is ook van de partij. Vrachtwagens vol worden afgevoerd, totdat ook daar de opslagruimte uitpuilt. Stoelen, tafels, bedden, matrassen, kasten, piano's, kruisbeelden, lampen en nog veel meer, het gaat allemaal mee. Als het goed gaat krijgt alles een nieuw leven: in Nederland, via de kringloopwinkel of anders in Roemenië. Daar gaan de "overschot" naar toe. Jammer dat de kringloopmagazijnen vol zijn en er meer dan nodig verdwijnt in de afvalcontainer: doorleefde banken, kasten, tafels en zo meer (om ze naar Sint Maarten te verschepen is ook wat omslachtig). Wél leuk is natuurlijk om dan uit het raam van de torenkamer de inventaris zo de container in te kwakken. Ook vloeren en vloerbedekkingen gaan er uit. Soms om hergebruikt te worden en anders naar het afval. Bijna altijd komen er grote wolken stof vrij; stof van jaren. Wat zou het allemaal meegemaakt hebben? Je moet nu niet denken dat het huis leeg is. Nee,  nog lang niet. Wat overblijft zijn stapels met huisraad, her en der verspreid door het pand, waar de verhuizers zich de komende week op mogen uitleven. Voor minstens vier verschillende bestemmingen. Als dat maar goed gaat!

En dan is er nog de tuin

Jacque Buysse tussen de kapucijnen En dat is het huis nog de tuin. Jarenlang is hij met liefde onderhouden en daarvoor in de plaats heeft hij steeds de mooiste producten geleverd: groente en fruit in overvloed. De hemel huilt als ik er doorheen wandel om nog wat dozen kruiden te evacueren. De BSO in Rhenen is net bezig met het aanleggen van een kruidentuin en wordt dus een van de plaatsen voor het nageslacht van deze prachtige plaats. Net als vele andere tuinen in de nabije en verre omgeving waar stekjes en zaden hiervandaan terecht gekomen zijn. Toch zal het wennen zijn voor die plantjes. Waar krijgen ze nog zoveel liefde en toewijding als op Stoutenburg? En wat heeft de tuin niet gegeven?  Niet alleen de producten, maar ook de vreugde voor de mensen die erin hebben gewerkt. Wat was het een genot om in de zachte aarde te woelen! Aarde die telkens weer verrijkt werd met de compost van de restanten van de opbrengst. Hoe vaak zou een willekeurig handje aarde uit de tuin, in al die jaren, al niet door de composthoop gegaan zijn? Wat zou die rijke aarde kunnen vertellen over al die lieve mensen die haar bewerkt hebben: over hun toewijding, hun zweetdruppels, hun gesprekken en hun gedachten? (Is het toeval de enkele bewoners verhuizen naar Hof der Gedachten?) Nooit meer zal de bel klinken om de werkzaamheden in de tuin even te onderbreken om even stil te staan bij jezelf en te genieten van het moment of je vorderingen. Voortaan moet de tuin het op eigen kracht doen. Een deel is al winterklaar, op anders plaatsen groeit het gewas nog volop. De struiken hangen nog vol met najaarsframbozen, even verder hangt een boom nog vol met stoofperen. Wie gaat die nou oogsten? Wie gaat straks het onkruid wieden? Niemand denk ik. Dat wordt dus het volgend jaar wel een feest voor de vogels. Volop aardbeien en bessen! Deze keer geen lastige netten om dat lekkers te behouden voor die bewoners van het kasteel.

Dan wordt het stil

Nog een week drukte op Stoutenburg en daarna wordt het stil. Niet alleen in het huis en de tuin, want iedereen is straks vertrokken, maar ook in de omgeving. Het ritme wordt daar al decennia lang bepaald door het luiden van de torenklok, te beginnen 's morgens om half acht en dan met regelmatige tussenpozen tot het eind van de dag. Het zal, ook voor de buurt, even wennen zijn.
En dan? Ramses Shaffy zong het al: we zullen doorgaan.

Jacque Buysse

Terug       Top

Stoutenburg, 17 september 2017